Coraz częściej prowadzimy sprawy, w których rodzice chcą, aby sąd uregulował sytuację dzieci, z których jedno ma poniżej 16 lat, a drugie ma już 16 lat lub więcej. To ważne, bo w prawie rodzinnym Anglii i Walii podejście sądu do nakazów dotyczących dzieci wyraźnie zmienia się po ukończeniu 16 roku życia.
1) Podstawa prawna – Children Act 1989
Podstawowym aktem prawnym regulującym sprawy dotyczące dzieci w Anglii i Walii jest Children Act 1989. W praktyce, w sporach między rodzicami (tzw. private law) sąd najczęściej wydaje nakazy na podstawie sekcji 8 – w tym m.in.:
- Child Arrangements Order – ustala z kim dziecko mieszka, z kim i kiedy spędza czas / utrzymuje kontakt.
- Prohibited Steps Order – zakazuje podjęcia określonego kroku bez zgody sądu (np. wyjazd za granicę).
- Specific Issue Order – rozstrzyga konkretną kwestię sporną (np. wybór szkoły).
2) Co się dzieje po ukończeniu 16 lat?
Generalna zasada jest taka, że po ukończeniu 16 lat sąd zwykle nie wydaje nowych nakazów z sekcji 8 dotyczących dziecka, chyba że sprawa spełnia próg wyjątkowych okoliczności. Podobnie, nakazy dotyczące kontaktów lub szczegółowych ustaleń z reguły nie są „narzędziem pierwszego wyboru” wobec starszych nastolatków.
Sąd może jednak rozważyć wydanie lub utrzymanie nakazu (np. do 18 roku życia), gdy istnieje realna potrzeba dalszej ochrony prawnej i jest to wyraźnie uzasadnione dobrem dziecka – ale są to sytuacje rzadkie.
📌 Przykłady „wyjątkowych okoliczności” (najczęściej spotykane w praktyce)
- poważne trudności zdrowotne lub rozwojowe dziecka,
- szczególne potrzeby edukacyjne wymagające stabilnych ustaleń,
- istotne ryzyko dla bezpieczeństwa dziecka (np. realne zagrożenia, przemoc, uprowadzenie),
- inne rzadko spotykane sytuacje, w których bez nakazu dobro dziecka byłoby zagrożone.
3) Wola dziecka po 16 urodzinach – kluczowy czynnik
W wieku 16–17 lat prawo i praktyka sądowa zakładają, że nastolatek ma znacznie większą autonomię. Dlatego sąd przykłada dużą wagę do życzeń i preferencji dziecka – zwłaszcza w kwestiach tego, gdzie mieszka i z kim utrzymuje kontakt.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli rodzic chce „wymusić” kontakt nakazem, sąd będzie ostrożny – bo nakaz, którego nastolatek nie akceptuje, bywa trudny do wykonania i może pogłębiać konflikt.
4) Co to oznacza praktycznie dla rodziców?
- Do 16 lat – sąd może stosunkowo standardowo uregulować miejsce zamieszkania i kontakty w ramach sekcji 8.
- Powyżej 16 lat – nowe nakazy są rzadkie i zwykle wymagają „wyjątkowych okoliczności”.
- Wola nastolatka – w wieku 16–17 lat często staje się czynnikiem decydującym (albo bardzo bliskim decydującemu).
- Strategia – w sprawach z nastolatkami często lepiej działa mediacja/negocjacje i praca nad realnym porozumieniem, niż eskalacja sporu.
5) Dlaczego tak jest? – zasada „no order”
Prawo rodzinne w Anglii i Walii opiera się na podejściu, że sąd powinien wydawać nakazy tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne dla dobra dziecka (tzw. zasada „no order” – sąd rozważa, czy lepiej jest wydać nakaz, czy nie wydawać go wcale). Przy starszych nastolatkach ta zasada ma szczególne znaczenie, bo zwykle potrafią oni w większym stopniu samodzielnie kształtować swoje decyzje życiowe.
Podsumowanie
Dziecko, które ukończyło 16 lat, w większości przypadków nie będzie objęte standardowym nakazem z sekcji 8 Children Act 1989 – chyba że występują wyjątkowe okoliczności uzasadniające interwencję sądu. W sprawach dotyczących starszych nastolatków kluczowe znaczenie ma także wola dziecka i praktyczna wykonalność ewentualnych ustaleń.
📞 Potrzebujesz pomocy?
Jeśli interesuje Cię profesjonalna porada odnośnie ustalenia kontaktów z dziećmi oraz reprezentacja przed sądem w Anglii, skontaktuj się z Simple Law Solicitors:
📧 [email protected]
📞 07377077073
Najlepszy sposób kontaktu to e-mail, ponieważ często przebywamy na rozprawach i nie zawsze możemy odebrać telefon.
